PERSPEKTYWY TEOLOGICZNE EWANGELII WEDŁUG ŚW. MARKA Zagadnienia wybrane Zobacz większe

PERSPEKTYWY TEOLOGICZNE EWANGELII WEDŁUG ŚW. MARKA Zagadnienia wybrane

Nowy

ks. Stanisław Ormanty

: W Kręgu Słowa
: Biblistyka
: Książki

26,00 zł

Opis

Powstanie Ewangelii według św. Marka stanowi jedno z kluczowych wydarzeń w procesie powstawania i rozwoju dokumentów Nowego Testamentu. Właśnie wtedy powstała forma literacka Ewangelii, która stała się punktem odniesienia dla pozostałych Ewangelii. O dziele św. Marka mówi niniejsza książka. W pierwszy rozdziale przeczytamy o genezie, formowaniu się oraz istotnych cechach Ewangelii. Drugi rozdział stanowi szkic na temat struktury literacko-teologicznej Ewangelii oraz zawiera omówienie głównych idei teologicznych szczególnie pod kątem jej adresata, którym był uczeń wywodzący się ze świata pogańskiego. Na treść trzeciego rozdziału składa się analiza egzegetyczno-teologiczna wybranych perykop (zwłaszcza tekstów demonologiczne).

Więcej informacji

ISBN 978-83-733239-5-7
rok wydania 2006
typ wydania1 1
ilość stron 216
format B5

Opinie

Na razie nie dodano żadnej recenzji.

Napisz opinię

PERSPEKTYWY TEOLOGICZNE EWANGELII WEDŁUG ŚW. MARKA Zagadnienia wybrane

PERSPEKTYWY TEOLOGICZNE EWANGELII WEDŁUG ŚW. MARKA Zagadnienia wybrane

Spis treści

WSTĘP
I.GENEZA I FORMOWANIE SIĘ EWANGELII
1.Znaczenie słowa „ewangelia”
2.Powstanie ewangelii i etapy rozwoju
3.Rozumienie specyfiki historycznej i wyznaczników gatunkowych ewangelii
4.Kwestia synoptyczna
5.Metoda historii form (Formgeschichte)
6.Metoda historii redakcji (Redaktionsgeschichte)
7.Autentyczne słowa i czyny Jezusa (ipsissima verba Jesu oraz ipsissima facta Jesu)
7.1.Kryterium wielorakiej tradycji lub wielorakich świadectw
7.2.Kryterium niezgodności (niepodobieństwa) lub nieciągłości (dyskontynuacji)
7.3.Kryterium niesprzeczności (spójności) między czynami a słowami Jezusa
7.4.Kryterium zgodności życia i działalności Jezusa ze środowiskiem
7.5.Kryterium celowego opuszczenia
8.Metody interpretacji Biblii
8.1.Metoda historyczno-krytyczna
8.2.Metoda analizy literackiej
8.3.Metody oparte na Tradycji
8.4.Podejście poprzez nauki humanistyczne
8.4.1.Podejście socjologiczne
8.4.2.Podejście przez antropologię kulturową
8.4.3.Podejście psychologiczne i psychoanalityczne
8.5.Podejście kontekstualne
8.5.1.Podejście wyzwoleńcze
8.5.2.Podejście feministyczne
8.6.Lektura fundamentalistyczna
9.Kwestie hermeneutyczne
9.1.Hermeneutyki filozoficzne
9.2.Sens wyrazowy
9.3.Sens duchowy
9.4.Sens pełniejszy
10.Ewangelie jako etapowe źródła („podręczniki”) w pierwotnej formacji chrześcijańskiej
10.1.Tło zagadnienia
10.2.Ewangelia według św. Marka jako Ewangelia wprowadzenia katechumenalnego („Ewangelia katechumena”)
10.3.Ewangelia według Mateusza jako „Ewangelia Kościoła”
10.4.Ewangelia według Łukasza jako etap ewangelizacji (świadectwa)
10.5.Ewangelia według Jana – Ewangelia dojrzałego chrześcijanina

II.STRUKTURA LITERACKO-TEOLOGICZNA EWANGELII
1.Struktura Ewangelii
2.Elementy literacko-teologiczne
3.Osoba autora, adresaci, czas i miejsce powstania Ewangelii
4.Język i styl
5.Główne idee teologiczne
5.1.Zakres znaczeniowy terminu „Ewangelia”
5.2.Związek wiary z Ewangelią
5.3.Jezus Chrystus ośrodkiem Ewangelii
5.4.Uczniowie Jezusa 63
6.Niektóre idee teologiczne w perspektywie formacji katechumena
6.1.Tajemnica Boga w perspektywie formacji katechumena
6.2.Niewiedza uczniów – doświadczenie oczyszczenia
6.3.Reakcje i postawy uczniów na zapowiedzi męki, śmierci i zmartwychwstania
6.5.Postawy uczniów podczas schodzenia z Góry Przemienienia (Mk 9,9-13)
6.6.Ambicje uczniów bycia „największymi” i „pierwszymi” (Mk 9,33-35)
6.7.Postawa uczniów wobec dzieci (Mk 10,13-16)
6.8.Postawa uczniów (synów Zebedeusza) wyrażone w prośbie zasiadania w chwale Bożej (Mk 10,35-40)
7.Cuda i egzorcyzmy
7.1.Szkic orientacyjny na temat ewangelicznych cudów
7.2.Funkcja cudów w Ewangelii Markowej
7.3.Demonologia w Ewangelii św. Marka

III.REFLEKSJE EGZEGETYCZNO-TEOLOGICZNE WYBRANYCH PERYKOP
1.Kuszenie na pustyni (Mk 1,12-13)
1.1.Topos i teologia pustyni
1.2.Relacje o kuszeniu w ujęciu ewangelistów Mateusza i Łukasza
1.2.1.Gatunek literacki
1.2.2. Treść teologiczna opisów kuszenia
2.Jezus powołuje Apostołów (Mk 1,16-20; 2,13-14; 3,13-19)
2.1.Powołanie nad jeziorem
2.2.Powołanie na górze
3.Uzdrowienie opętanego w synagodze Kafarnaum. Pierwszy egzorcyzm Jezusa (Mk 1,21-28)
3.1.Ważność kontekstu
3.2.Szkic orientacyjny na temat opętania
3.3.Reakcja demona wobec silniejszego od niego
3.4.Przypisanie Jezusowi mocy Belzebuba (Mk 3,22-30)
4.Przypowieść o siewcy jako odpowiedź na kryzys Galilejski (Mk 4,1-20.26-32)
4.1.Pierwsza przypowieść (Mk 4,1-9)
4.1.1.Pierwsza trudność – ziarno posiane na drodze i wydziobane przez ptaki
4.1.2.Druga trudność – ziarno, które nie może zapuścić korzeni
4.1.3.Trzecia trudność – ziarno zagłuszone
4.1.4.Serca wytrwałe w słuchaniu
5.Przypowieść o zasiewie i ziarnie gorczycy (Mk 4,26-32)
6.Uzdrowienie opętanego z Gerazy (Mk 5,1-20)
7.Jezus odrzucony w swoim rodzinnym mieście (Mk 6,1-11)
8.Spotkanie z Syrofenicjanką (Mk 7,24-30)
9.Odsłonięcie się szatana w myśleniu i postawie Piotra; kuszenie Piotra
(Mk 8,33)
10.Uzdrowieniu epileptyka Mk 9,14-29
10.1.Ogólny szkic orientacji teologicznej
10.2.Metodyka działania Jezusa właściwa dla psychologii „Gestalt”
10.3.Próba psychologicznego i psychoanalitycznego podejścia w egzegezie biblijnej
11.Przemienienie Jezusa jako działanie prewencyjne (Mk 9,28-36)
12.Spotkanie z bogatym młodzieńcem (Mk 10,17-22)
12.1.Niewystarczalna wartość tradycyjnej odpowiedzi
12.2.Propozycja sprzedania posiadłości
12.3.Przeznaczenie jałmużny dla ubogich
12.4.Sam Bóg nagrodą – Skarb uzyskany w niebie
12.5.Co to znaczy iść za Jezusem
13.Ślepiec Bartymeusz. Wołanie o przejrzenie (Mk 10,46-52)

WYKAZ SKRÓTÓW
BIBLIOGRAFIA

 

Fragment

1. Znaczenie słowa „ewangelia”

Grecki termin euaggelion: (eu, tzn. dobrze; angelion, czyli wiadomość), tłumaczony jako ewangelia, czyli dobra wiadomość, dobra nowina, ma swoje źródło w potocznym języku greckim. Jest utworzony od czasownika euangelidzesthai, oznaczającego: przynosić lub zwiastować. Dla przykładu: u greckiego poety Homera i Plutarcha – żywotopisarza i moralisty – termin ten oznaczał rodzaj wynagrodzenia posłańca za wykonane polecenie. W liczbie mnogiej zwrot ten odnoszony był do ofiar i dziękczynienia składanych bóstwom za otrzymanie pomyślnej wiadomości. W miarę upływu czasu pojęcie to odnosiło się do samego posłannictwa, ale także związane było z treścią posłannictwa – czyli jakiejś dobrej (pomyślnej) wiadomości. Urodziny cesarza Augusta, którego zwano bogiem i zbawcą, czczono jako „zapoczątkowanie dla świata dobrych nowin, które on przynosi”. Wśród pierwszych chrześcijan słowo euauggelion oznaczało najpierw dobrą nowinę dotyczącą zbawienia dokonanego w Jezusie Chrystusie; i tą dobrą nowinę proklamowali apostołowie. Nieco później terminu tego używano na oznaczenie spisanej dobrej nowiny. Następnie (około 150 roku), jeszcze bardziej zawężono ten zwrot: mianowicie dotyczył tylko tych pism Nowego Testamentu, które podejmują opis ziemskiego życia i działalności Jezusa. Dlatego na tej płaszczyźnie możemy mówić o czterech Ewangeliach (jednej w czterech ujęciach); a ewangelistami nazywa się autorów-redaktorów: Mateusza, Marka, Łukasza i Jana. Właśnie same już tytuły mają sugerować jedność Ewangelii: Ewangelia według (gr. kata) Mateusza, Marka, Łukasza, Jana; czyli jedna i ta sama Ewangelia, ale w ujęciu narracyjnym poszczególnego ewangelisty.
W radosnej nowinie dotyczącej zbawienia, obwieszczanej przez Jezusa, nie było elementów biograficznych. Kiedy Apostołowie podjęli głoszenie ewangelii o Jezusie – po wydarzeniach Jego śmierci i zmartwychwstania, włączyli w to przepowiadanie także te zbawcze wydarzenia.
Jak już wyżej wspomniano, termin „ewangelia” przeszedł długą ewolucję w pismach Nowego Testamentu. U Marka nabrał specyficznego znaczenia z powodu dwóch nowych elementów rzutujących na jego treść. Marek takimi oto słowami zaczyna Ewangelię: „Początek ewangelii o Jezusie Chrystusie Synu Bożym” (Mk 1,1). Do tego momentu Ewangelia głoszona była jako „żywe słowo” przez powołanych do tego apostołów, uczniów, którzy słowa i czyny Jezusa otrzymane przez żywą tradycję w odpowiedni sposób modyfikowali, przystosowując do aktualnych potrzeb lokalnych gmin kościelnych, uważając się tym samym za świadków gwarantujących prawdziwość obwieszczanej nauki. Pierwsze pokolenie chrześcijan nie dysponowało jakimiś odpowiednimi księgami opisującymi życie i działalność Jezusa, które mogłyby stanowić punkt odniesienia. W takim stanie rzeczy Marek, pisząc pierwsze słowa swojej ewangelii: „Ewangelia o Jezusie Chrystusie”, wprowadza pewne novum, tworzy podstawy nowego gatunku literackiego koncentrującego się wokół życia i działalności Jezusa z Nazaretu. To właśnie pozostali ewangeliści będą pisali ewangelie, dla których paradygmatem narracyjno-teologicznym będzie Ewangelia Marka. Ujęcie słów i dzieł dokonanych przez Jezusa w takiej formie literackiej odpowiadało potrzebom pierwotnego Kościoła. Ponieważ coraz bardziej malała liczba naocznych świadków życia i działalności Jezusa, dlatego naglącą i uzasadnioną potrzebą było skomponowanie odpowiednich dokumentów będących świadectwem autentyczności słów i czynów Jezusa z Nazaretu. Ale ciągle jeszcze (mimo tego novum) funkcjonuje pojęcie jednej Ewangelii – w formie liczby pojedynczej, proklamowanej przez takich świadków jak: Paweł Apostoł, Marek, Łukasz, Mateusz, Jan. Mimo iż ewangelia stanowi nowy gatunek literacki, to jednak jest dynamicznie żywą księgą radosnej nowiny o Jezusie Chrystusie, który był pierwszym jej głoszącym podmiotem i ośrodkiem („Gdy Jan został uwięziony, Jezus przyszedł do Galilei i głosił Ewangelię”: Mk 1,14), a nie jakąś suchą narracją kronikarską czy biograficzną. Jezus po zakończeniu swojej ziemskiej działalności jest wywyższonym Kyriosem (Panem) i – jak przyrzekł – jest z Kościołem po wszystkie dni aż do skończenia świata (zob. Mt 28,20), więc ewangelia dotycząca Jego osoby, Jego słów i dzieła jest zawsze żywą (bo On żyje), radosną (bo jest Władcą wszystkiego) i ciągle aktualną nowiną. Marek, mając to na uwadze, wprowadza kolejny nowy element do swojego dzieła; mianowicie utożsamia Jezusa z ewangelią: Bo kto chce zachować swoją duszę, straci ją; a kto straci swą duszę z powodu Mnie i ewangelii, zachowa ją” (Mk 8,35); „Jezus odpowiedział: Zaprawdę, powiadam wam: Nikt nie opuszcza domu, braci, sióstr, matki, ojca, dzieci i pól z powodu Mnie i z powodu Ewangelii...” (Mk 10,29). Tak więc Ewangelią jest sam Jezus Chrystus – Syn Boży; Jego Osoba i jego dzieło jest żywym wydarzeniem, a nie doktryną.
Od II wieku używano terminu „ewangelia” w liczbie mnogiej jako oznaczenia nie tylko treści dobrej nowiny o zbawieniu dokonanej przez Jezusa, ale także księgę, w której ta treść jest zawarta.