TRZY PORTRETY JEZUSA Zobacz większe

TRZY PORTRETY JEZUSA

Nowy

ks. Mariusz Rosik

: W Kręgu Słowa
: Biblistyka
: Książki

19,00 zł

Opis

Zgodnie z ideą autora książki trzech synoptyków: Mateusza, Marka i Łukasza można potraktować jako trzech portrecistów Jezusa. Książkę tę można potraktować jako podręcznik – wstęp do Ewangelii synoptycznych, który „nie przedstawia jednak ich dzieł oddzielnie. Uwaga skupia się na postaci samego Jezusa i Jego dzieła. Przedstawione ono zostało w kilku zasadniczych rysach: wydarzenia związane z dzieciństwem Jezusa, Jego nauczanie i działalność cudotwórcza, a wreszcie wydarzenia rozgrywające się przy Jego śmierci i zmartwychwstaniu (...) Całość ubogacono ekskursami, które przybliżają tematykę środowiska biblijnego (wierzenia Żydów, instytucje biblijne, święta judaizmu itp.)” (ze Wstępu).

Więcej informacji

ISBN 978-83-733239-0-2
rok wydania 2006
typ wydania1 1
ilość stron 167
format B5

Opinie

Na razie nie dodano żadnej recenzji.

Napisz opinię

TRZY PORTRETY JEZUSA

TRZY PORTRETY JEZUSA

Spis treści

WYKAZ SKRÓTÓW
WSTĘP
Ekskurs: Zasady osobistej lektury Biblii
POWSTAWANIE EWANGELII SYNOPTYCZNYCH
ŻYCIE I DZIAŁALNOŚĆ JEZUSA Z NAZARETU
1.Historyczność Jezusa faktem poświadczonym
2.Postulat socjologiczny
3.Kryteria autentycznych słów i czynów Jezusa
PRZEPOWIADANIE USTNE I PIERWSZE FORMY LITERACKIE
1.Metody mnemotechniczne
2.Popaschalna interpretacja wydarzeń i słów Jezusa
3.Przystosowanie do potrzeb wspólnoty
OSTATECZNA REDAKCJA
1.Redakcja Markowa Ekskurs: Architektura świątyni jerozolimskiej
2.Redakcja Mateuszowa
3.Redakcja Łukaszowa
EWANGELIA DZIECIŃSTWA
REDAKCJA MATEUSZOWA
1.Kobiety w rodowodzie Jezusa
2.Symbolika liczb
3.„Zanim zamieszkali razem”
4.Dziewicze poczęcie
5.Pokłon wędrowców ze Wschodu
6.Analogia: Mojżesz – Jezus
REDAKCJA ŁUKASZOWA
1.Bezpłodność karą Bożą
2.Nadanie imienia
3.Maryja „pełna łaski”
4.Sposób poczęcia
5.Hymny Ewangelii Dzieciństwa
6.Analogia: Jan Chrzciciel – Jezus
KRÓTKIE WYPOWIEDZI (LOGIA) JEZUSA
RODZAJE LOGIÓW JEZUSA
1.Logia mądrościowe
2.Logia prorockie i apokaliptyczne
3.Logia normatywne (prawne)
4.Logia autobiograficzne
ZŁOTA ZASADA (MT 7,12)
1.Hammurabi
2.Herodot
3.Isokrates
4.Ptolemeusz Filadelf
5.Seneka
6.Tobiasz
7.Hiller
8.Testament Zabulona
9.Novum w ujęciu „złotej zasady” przez Jezusa
ZACHĘTA DO PODJĘCIA KRZYŻA (MT 10,38)
1.Symbol krzyża w starożytności
2.Symbol krzyża w Mowie Misyjnej
3.Symbol krzyża w Tradycji
CIASNA BRAMA I WĄSKA DROGA (MT 7,13-14)
1.Metafora bramy u starożytnych
2.Metafora drogi u starożytnych
3.Metafora bramy i drogi w Kazaniu na Górze
JEZUS NAUCZA W PRZYPOWIEŚCIACH
PRZYPOWIEŚĆ W LITERATURZE GRECKIEJ I RZYMSKIEJ
1.Przypowieść jako parabole
2.Przypowieść jako similitudo
3.Przypowieść jako translatio
MASZAL W STARYM TESTAMENCIE I LITERATURZE JUDAISTYCZNEJ
1.Maszal w Starym Testamencie
2.Maszal w literaturze rabinackiej
3.Maszal w literaturze apokryficznej judaizmu
PRZYPOWIEŚĆ W NOWYM TESTAMENCIE
1.Występowanie terminu parabole
2.Pedagogia Jezusa
PRZYPOWIEŚĆ O MIŁOSIERNYM SAMARYTANINIE (ŁK 10,30B-35)
1.Tekst
2.Analiza egzegetyczna
Ekskurs: Słudzy świątyni
Ekskurs: O tożsamości Samarytan
3.Orędzie
TRUDNOŚCI W INTERPRETACJI INNYCH PRZYPOWIEŚCI
1.Zaproszeni na gody (Mt 22,1-14)
2.Niewspółmierna kara (Mt 24, 45-51)
3.Niewykorzystane talenty (Mt 25,14-30)
4.Nieuczciwy zarządca (Łk 16,1-8)
JEZUS WZYWA DO PRZEBACZENIA
PRZEBACZENIE WOBEC „BRACI”
1.Brak przebaczenia a kult
2.Przebaczenie jako postawa
3.Przyjęcie Bożego przebaczenia
PRZEBACZENIE NIENALEŻĄCYM DO KOŚCIOŁA
1.Brak przebaczenia niszczy więź z Bogiem
2.Przebaczenie pośród prześladowań
JEZUS UCZY SIĘ MODLIĆ (Mt 6,9-13)
STRUKTURA I INWOKACJA
1.Struktura modlitwy
2.Inwokacja
SPRAWY BOSKIE PRZEDMIOTEM MODLITWY
1.„Święć się Imię Twoje”
2.„Przyjdź królestwo Twoje”
3.„Bądź wola Twoja”
SPRAWY LUDZKIE PRZEDMIOTEM MODLITWY
1.Prośba o chleb powszedni
2.Prośba o przebaczenie win
3.Prośba o uchronienie od pokus
4.Prośba o wybawienie od złego
TŁO KULTUROWE CUDÓW JEZUSA
PRAWO DWÓCH DRÓG I JEGO NIEWYSTARCZALNOŚĆ
1.Prawo dwóch dróg
2.O pewnej interpretacji Księgi Hioba
Specyfika cudów Jezusa
1.Charakterystyka ogólna wydarzeń cudownych
2.Terminy na określenie wydarzeń cudownych
3.W kręgu genologii wydarzeń cudownych
JEZUS UZDRAWIA
UZDROWIENIA W STARYM TESTAMENCIE I JUDAIZMIE
1.Uzdrowienie Naamana (2 Krl 5,1-19)
2.Uzdrowienie Ezechiasza (2 Krl 20,1-7)
3.Działalność Chaniny ben Dosa
UZDROWIENIA W ŚWIECIE GRECKIM I RZYMSKIM
1.Uzdrawiająca moc Asklepiosa
2.Cuda Wespazjana
UZDROWIENIA W EWANGELIACH
1.Wiara a uzdrowienie
2.Mesjański wymiar uzdrowień
3.Choroba a grzech
4.Uzdrowienia w szabat
UZDROWIENIE PARALITYKA (MK 2,1-12)
1.Tekst
2.Analiza egzegetyczna
3.Orędzie
Ekskurs: Kim byli uczeni w Piśmie?
JEZUS UWALNIA OD ZŁYCH MOCY
EGZORCYZMY W STARYM TESTAMENCIE I JUDAIZMIE
1.Bóg czy Szatan?
2.Wypędzenie Asmodeusza
3.Demony apokryfów
4.Talmud o pochodzeniu złych duchów
5.Egzorcyzmy Eleazara
6.Egzorcyzmy Salomona
Ekskurs: „Z piekła rodem” czyli rodowód diabła
EGZORCYZMY W ŚWIECIE GRECKIM I RZYMSKIM
1.Daimon i daimonion
2.Egzorcyzmy Apoloniusza z Tiany
EGZORCYZMY W EWANGELIACH
1.Duch zły czy nieczysty?
2.Władca Much ujarzmiony
3.Egzorcyzm a wiara
UWOLNIENIE CÓRKI SYROFENICJANKI (MK 7,24-30)
1.Tekst
2.Analiza egzegetyczna
3.Orędzie
Ekskurs: Zagrożenia duchowe – aktualność problemu
JEZUS WSKRZESZA UMARŁYCH
WSKRZESZENIA W STARYM TESTAMENCIE
1.Wskrzeszenie dokonane przez Eliasza (1 Krl 17,17-24)
2.Wskrzeszenie dokonane przez Elizeusza (2 Krl 4,8-37)
WSKRZESZENIA W ŚWIECIE GRECKIM I RZYMSKIM
1.Wskrzeszenie dokonane przez Apoloniusza
2.Wskrzeszenia dokonane przez Empedoklesa i Asklepiadesa
WSKRZESZENIA W EWANGELIACH
1.Wskrzeszenie młodzieńca z Nain (Łk 7,11-17)
2.Wskrzeszenie Łazarza (J 11,1-45)
WSKRZESZENIE CÓRKI JAIRA (MK 5,21-24A.35-43)
1.Tekst
2.Analiza egzegetyczna
3.Orędzie
JEZUS PANUJE NAD NATURĄ
CUDA NAD NATURĄ W STARYM TESTAMENCIE I JUDAIZMIE
1.Przejście z niewoli egipskiej do Kanaanu
2.Wybawienie z jaskini lwów i rozpalonego pieca
3.Cuda Naqdimona ben Gorion
4.Ukaranie plądrujących groby
5.Ukaranie Ozjasza
CUDA NAD NATURĄ W ŚWIECIE GRECKIM I RZYMSKIM
1.Świadectwo Ateneusza
2.Poczynania bóstw greckich
3.Natura okiełznana przez Rzymian
CUDA NAD NATURĄ W NOWYM TESTAMENCIE
1.Ewangeliczne relacje o cudach nad naturą
2.Ukryty charakter cudów nad naturą
CUDOWNE ROZMNOŻENIE CHLEBA (MK 6,32-44; 8,1-10)
1.Tekst
2.Analiza egzegetyczna
3.Orędzie
PASCHA JEZUSA
USTANOWIENIE EUCHARYSTII
1.Zapowiedzi Eucharystii
2.Ustanowienie Eucharystii
3.Znaczenie teologiczne Eucharystii
Ekskurs: Żydowskie Święto Paschy
PIOTR I JUDASZ – STUDIUM POSTACI
1.Postacie dramatu: Piotr
2.Postacie dramatu: Judasz
3.Dramat postaci: Piotr i Judasz
PUSTY GRÓB JEZUSA (MT 28,1-10)
1.Tekst
2.Analiza egzegetyczna
3.Orędzie
ZAKOŃCZENIE
WYBRANA BIBLIOGRAFIA W JĘZYKU POLSKIM

 

Fragment

ŻYCIE I DZIAŁALNOŚĆ JEZUSA Z NAZARETU

U początków dzieł literackich zwanych ewangeliami leży fakt historyczny. Jest nim życie i publiczna działalność Jezusa Chrystusa. Nie ulega wątpliwości, że historyczność Jezusa – choć niegdyś podważana, głównie z racji ideologicznych – jest faktem potwierdzonym. Świadczą o tym pisma starożytnych pisarzy niechrześcijańskich. Warto wymienić wśród nich Tacyta, Pliniusza Młodszego i Józefa Flawiusza. Niektórzy dołączają do tej listy także Swetoniusza.

1. Historyczność Jezusa faktem poświadczonym

Tacyt wzmiankuje postać Jezusa w Annales (15,44). Wzmianka o Jezusie znalazła się także u Pliniusza Młodszego (Epist. 10,96). Pewne trudności natomiast co do identyfikacji postaci, o której mowa, budzi wzmianka Gajusza Swetoniusza Trankwillusa w Vitae Caesarum (Claud. 25). Wielu przyjmuje jednak tezę, iż również Swetoniusz mówił o Chrystusie.
Żydowski historyk, faryzeusz z kapłańskiego rodu, Józef Flawiusz swą działalność pisarską rozwijał głównie w Rzymie. Tekst Testimonium Flavianum przetrwał aż w pięciu świadectwach. Należą do nich: Antiquitates Judaicae samego Flawiusza, a następnie odwołania do tego dzieła w: Historia ecclesiastica (1,11,7), Demonstratio Evangelica (3,5,105) i Teofanii (5,44) Euzebiusza z Cezarei (265-340; w języku greckim), De viris illustribus św. Hieronima (342-420; w języku łacińskim), Historia powszechna Agapiosa (X w.; w języku arabskim) i Cronica siriaca Michała Syryjczyka (XII w.; w języku syryjskim). Testimonium Flavianum bez wątpienia zawiera dodatki chrześcijańskie. Po raz pierwszy wątpliwość co do autentyczności Testimonium wyraził luteranin Lucas Osiander, który sądził, że Flawiusz musiałby być chrześcijaninem, aby takie słowa o Chrystusie wyszły spod jego pióra. Jako argumenty za taką tezą przytacza się najczęściej pogląd, że w tekście słychać tonację chrześcijańską, mówi bowiem o cudach, nauczaniu, śmierci Jezusa i chrystofaniach; że Orygenes wyraźnie zaznacza, iż Flawiusz nie uznał w Jezusie Mesjasza ; że zdanie: „jeżeli w ogóle można Go nazwać człowiekiem” – sugeruje przyjęcie bóstwa Chrystusa; oraz że wypowiedź łamie w pewien sposób ciąg myślowy całości tekstu. Wszystkie te obiekcje nie są jednak wystarczające, by odrzucić całkowicie autorstwo historyka żydowskiego, lecz wskazują raczej na interpolacje chrześcijańskie w pierwotnym tekście. Badania literackie prowadzą do wniosku, że oczyszczone z tych dodatków, świadectwo Józefa o Jezusie wyglądałoby następująco: „W tym czasie żył Jezus, człowiek mądry, czynił bowiem rzeczy niezwykłe i był nauczycielem ludzi, którzy z radością przyjmowali prawdę. Poszło za nim wielu Żydów, jako też i pogan. A gdy wskutek doniesienia najznakomitszych u nas mężów, Piłat zasądził go na śmierć krzyżową, jego dawni wyznawcy nie przestali go miłować. I odtąd, aż po dzień dzisiejszy, istnieje społeczność chrześcijan, którzy od niego otrzymali nazwę” (Ant. 18,63-64).
Bez względu na to, jak daleko redakcyjna ręka chrześcijan ingerowała w tekst Flawiusza, pozostaje faktem, że historyk żydowski potwierdza graniczne daty życia Jezusa i Jego reputację cudotwórcy, wspomina o skazaniu Go przez Piłata i o Jego ukrzyżowaniu na skutek zarzutów podniesionych przez Żydów, sugeruje, że uznawany był za Mesjasza i że stoi u początków „plemienia chrześcijan”, które wierzy w Jego zmartwychwstanie. Flawiusz był faryzeuszem; jako taki nie uwierzył w mesjańską godność Jezusa. Nie przyjął również prawdy o zmartwychwstaniu i ukazywaniu się Zmartwychwstałego; stwierdza jedynie, że tak utrzymują uczniowie Jezusa. Stosunek Flawiusza do postaci Jezusa nie jest wrogi, choć trudno także nazwać go przychylnym.
Historyczna postać Jezusa z Nazaretu stoi więc u źródeł ewangelii jako dzieł literackich. Ewangeliści zapisali niektóre z Jego nauk i ważniejsze wydarzenia z Jego życia. W sposób naturalny rodzi się pytanie, czy można dotrzeć do autentycznych słów i czynów Jezusa (ipsissima verba et facta Jesu)? Jeśli tak, jaką obrać drogę? W jaki sposób odróżnić fakt historyczny od interpretacji teologicznej dokonanej przez autorów dzieł natchnionych lub ich wspólnoty?